Υπάρχουν κάποιοι καλλιτέχνες που δεν “ανεβάζουν” απλώς παραστάσεις, αλλά πλάθουν ολόκληρους κόσμους με υλικά τη μουσική, το σώμα και τον λόγο. Ο Κώστας Γάκης, τον οποίο γνωρίζω προσωπικά καθώς τον είχα δάσκαλο στη δραματική σχολή, ανήκει σε αυτή τη σπάνια κατηγορία. Πολυτάλαντος δημιουργός —σκηνοθέτης, ηθοποιός, μουσικός και συγγραφέας— έχει καταφέρει να χαράξει μια δική του, αναγνωρίσιμη διαδρομή στο ελληνικό θέατρο, μπολιάζοντας τη σκηνή με μια βαθιά ποιητικότητα και μια αφοπλιστική ειλικρίνεια. Σήμερα, τον φιλοξενούμε για να μιλήσουμε για την τέχνη που θεραπεύει, τη δύναμη της ομάδας και τα του δημιουργικά ταξίδια.
Ο Κώστας Γάκης στο travelgirl.gr: “Σε κάθε μας παράσταση αυτό που αναζητούμε είναι να εμβαθύνουμε στον άνθρωπο και να βρούμε το χαμένο “συν”
Πώς γεννήθηκε η ανάγκη για το “Θέατρο των Ιστοριών” στο θέατρο Καλλιρρόης; Είναι ένας χώρος που φιλοδοξεί να γίνει ένα “σπίτι” για την αφήγηση και τη μουσικότητα που χαρακτηρίζει τις δουλειές σου;
Από πέρσι, στο φιλόξενο θέατρο Καλλιρρόης, με την ομάδα μου, την ομάδα θεάτρου Άναμ(μ)α παρουσιάζουμε τον θεματικό κύκλο παραστάσεων «Για ένα Θέατρο των Ιστοριών» Το ” θέατρο των ιστοριών” αποτελεί ένα κοινωνικό πείραμα που επιχειρεί να κρατήσει ζωντανές στη σκηνή ιστορίες ανθρώπων και κοινοτήτων που αντιστέκονται στη βαρβαρότητα της εποχής μας με όπλα την τρυφερότητα, την αλληλεγγύη και την αξιοπρέπεια. Πρόκειται για 4 ξεχωριστές παραστάσεις με κοινωνικές και “κοσμοαλλακτικές” αναφορές τις οποίες έχω σκηνοθετήσει και εμψυχώσει μαζί με την σταθερή συνεργάτιδά μου, την Νατάσα Φαίη Κοσμίδου αλλά και τους θιάσους οι οποίοι αποτελούνται από πολύ αγαπημένους ανθρώπους, γνώριμους από προηγούμενες καλλιτεχνικές και πολιτικές ζυμώσεις από σεμινάρια, παραστάσεις, κολλεκτίβες, εργαστήρια, δραματικές σχολές με τους οποίους χτίζουμε ένα μικροκλίμα αλληλεγγύης και ζεστασιάς στο θεατρικό μας σπίτι, το θέατρο Καλλιρρόης. Σε κάθε μία από αυτές τις παραστάσεις παίζω live τη μουσική που έχω συνθέσει για αυτά τα έργα και η Νατάσα Φαίη Κοσμίδου υποδέχεται φιλόξενα το κοινό και ανοίγει την βεντάλια της συζήτησης μετά από κάθε παράσταση.
Πείτε μας λίγα λόγια για αυτές τις παραστάσεις
ΤΡΩΑΔΕΣ και ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ από την ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ: Μια παράσταση που ενώνει την αντιπολεμική τραγωδία του Ευριπίδη με τη σύγχρονη βαρβαρότητα που έζησε και δυστυχώς ζει ακόμη η Παλαιστίνη. Μια κραυγή μνήμης, πένθους και αντίστασης. Δραματουργικά, το αρχαίο δράμα του Ευριπίδη πλέκεται απο την Νατάσα Φαίη Κοσμίδου περίτεχνα με μαρτυρίες, ποιήματα και σύντομες ιστορίες από τον αγώνα του Παλαιστινιακού λαού σε έναν πυρετικό σκηνικό διάλογο έντονα ανθρώπινο και ξεκάθαρα αντιπολεμικό.
ΣΠΑΣΜΕΝΑ ΤΣΙΓΑΡΑ: Μια παράσταση σε κείμενο της συγγραφέως Βάσως Χρυσοστομίδου για τους «σπασμένους» ανθρώπους της πόλης μας: έναν εναερίτη της ΔΕΗ που προσγειώθηκε απότομα, ένα “χάρτινο” αγόρι που ανακαλύπτει τον διαφορετικό εαυτό του, έναν παραχαράκτη βυζαντινών εικόνων, έναν άνθρωπο που σβήνει την ταυτότητά του γιατί ο κόσμος πια δεν τον χωρά, έναν ντελιβερά στα χρόνια της πανδημίας, έναν απολυμένο μιας ανθρωποφαγικής εταιρείας, μιας Βουλγάρας καθαρίστριας που επιβίωσε. Μέσα από τις ρωγμές αυτών των ανθρώπων επιβιώνουν το πείσμα, η τρυφερότητα και μια ατίθαση αξιοπρέπεια.
ΤΟΥΜΠΑ ΣΤΑ ΠΛΑΚΑΚΙΑ: Το κείμενο της Δέσποινας Σιμάκη μας εξοικειώνει θαυμάσια και συγκινητικά με ιστορίες παιδιών που μεγαλώνουν σε σπίτια φιλοξενίας. Η σχέση των παιδιών με τους φροντιστές, τους απόντες-παρόντες γονείς, τους κοινωνικούς λειτουργούς και τα άλλα παιδιά γίνεται μια καθημερινή περιπέτεια όπου, μέσα σε ένα δύσκολο ιδρυματικό περιβάλλον, επιβιώνουν το όνειρο, η ελπίδα και η αλληλεγγύη.
ΝΤΑΡΙΟ ΜΠΟΥΦΟ: Mια εκρηκτική θεατρική εμπειρία αφιερωμένη στο πνεύμα και την ανατρεπτική σάτιρα του μεγάλου Ιταλού δραματουργού Ντάριο Φο. Ένας θίασος 16 ηθοποιών μεταμορφώνεται σε μια παρέα αχαλίνωτων γελωτοποιών που εισβάλλουν στη σκηνή με χιούμορ, μουσική, σωματικότητα και ασταμάτητη ενέργεια. Με όπλα τη σάτιρα, την αυτοσχεδιαστική διάθεση και τη θεατρική τρέλα που χαρακτήριζε το έργο του Ντάριο Φο, η παράσταση στήνει ένα πολύχρωμο πανηγύρι σκηνικών καταστάσεων. Μια παράσταση-γιορτή όπου το γέλιο συναντά την κοινωνική αιχμή και ο γελωτοποιός γίνεται ο πιο αληθινός καθρέφτης της κοινωνίας.
Γιατί επέλεξες να αναμετρηθείς με τον Μιστέρο Μπούφο του Ντάριο Φο αυτή τη στιγμή; Πώς μεταμορφώνεται αυτό το εμβληματικό κείμενο στη δική σου διασκευή;
Ο Ντάριο Φο σαν καλλιτέχνης αλλά και το συγκεκριμένο έργο είναι πολύ κοντά στα δικά μου πιστεύω για την κοινωνική αποστολή της τέχνης: το έργο αφιερώνεται από τον ίδιο τον Ντάριο Φο σε όλους εκείνους τους ανώνυμους γελωτοποιούς του μεσαίωνα που επειδή έλεγαν άβολες αλήθειες τους καταδίωκαν και τους έκαιγαν στην πυρά. Αυτό συμβαίνει και τώρα με τα διάφορα cancel σε κάθε φωνή τέχνης που εναντιώνεται στο κατεστημένο. Στη δική μας διασκευή ακούμε τον ίδιο τον συγγραφέα να λέει: “Η εξουσία είτε πολική είτε θρησκευτική δε γελάει ποτέ. ‘Οσο πιο απόλυτο και δικτατορικό ένα καθεστώς τόσο πιο σκυθρωπά τα πρόσωπά του”. Μου θυμίζει έντονα τη φάτσα ενός πλανητάρχη, ενός σιωνιστή ηγέτη καταδικασμένου για εγκλήματα πολέμου αλλά και διάφορες αγέλαστες φάτσες του δικού μας υπουργικού συμβουλίου. Ωστόσο μέσα στο έργο επιβιώνει το γέλιο και το κατεδαφιστικό χιούμορ ως φορέας ζωτικότητας και ανάτασης ή όπως λέει ο Ντάριο Φο στο έργο μας: “μόνο το γέλιο μπορεί να κάνει συντρίμμια όλο του μηχανισμό του τρόμου και να απελευθερώσει τον άνθρωπο από το φόβο της τυραννίας που ζούμε”
Ολοκληρώθηκε μια μεγάλη διαδρομή στο Ακροπόλ. Τι γεύση σου αφήνει η επαφή με το έργο του Παύλου Μάτεσι μετά από δύο χρόνια επιτυχίας;
Το γεμάτο Ακροπόλ για δύο συναπτές σεζόν μου αφήνει μια τεράστια χαρά γιατί η “Μητέρα του Σκύλου” του Παύλου Μάτεσι
ήταν ένα από τα πιο αγαπημένα μου βιβλία και ήθελα πολύ να το ζωντανέψω στη σκηνή. Είναι για μένα πολύ σημαντικό που
ένα τόσο πολιτικό έργο για τον εμφύλιο, τα εγκλήματα του φασισμού, την χούντα, τις εξορίες και τη μεταπολίτευση παίχτηκε
σε ένα τόσο εμβληματικό θέατρο του κέντρου της Αθήνας. Φυσικά η Ραραού όπως την ενσάρκωσε η Υρώ Μανέ είναι ένα από
τα πιο όμορφα δώρα που κρατάω από αυτή την υπέροχη συνεργασία όπως και η δημιουργική διαδικασία με τους συνεργάτες μου
σε αυτή τη δουλειά, τον μαγικό θίασο, την Κοσμίδου στην εμψύχωση, την Νταϊόγλου στις υπέροχες χορογραφίες, τον Κραουνάκη στα σπαρταριστά τραγούδια, την Δημητρολοπούλου στα μαγικά σκηνικά και την Τσουβαλά στα θαυμάσια κοστούμια.
Κάθε Πέμπτη κύριε Γκρην: Μια παράσταση που “αρνείται” να σταματήσει. Τι είναι αυτό που την κάνει τόσο επίκαιρη, ώστε να ετοιμάζετε ήδη περιοδεία για το καλοκαίρι του ’26;
Η ερμηνεία του Γιώργου Κωνσταντίνου σε αυτή την παράσταση είναι μια πολύ σημαντική στιγμή για το ελληνικό θέατρο. Ο Γιώργος
δεν παίζει τον κύριο Γκρην. Είναι ο κύριος Γκρην σε κάθε μόριο του σώματός του σε κάθε κομματάκι της ψυχής του. Πέρα από αυτό
στην τεράστια επιτυχία του έργου συμβάλλει ημαγική ισορροπία μεταξύ της βαθύτατης συγκίνησης και του κατεδαφιστικού χιούμορ. Ήταν πολύτιμα και ανακουφιστικά τα αθρόα γέλια που ακούγονταν σε όλο το πρώτο μέρος του έργου μας κι άλλο τόσο πολύτιμα ήταν τα δάκρυα με τα οποία αποχωρούσε το κοινό όταν έβγαίνε από το θέατρο Αργώ. Αλλά τα δάκρυα του δεν ήταν μόνο δάκρυα λύπης. Ήταν και δάκρυα χαράς, λύτρωσης και συγκίνησης που δύο τόσο διαφορετικοί άνθρωποι κατάφεραν να κάνουν πέρα τις προκαταλήψεις τους, να γίνουν εν τέλει συγγενείς, να γίνει ο ένας γέφυρα για τον άλλον στην επόμενη πιο πλούσια και πιο εκπληρωμένη φάση της ζωής τους. Στη συνεργασία αυτή ήταν τεράστια η συνδρομή της Νατάσας Φαίης Κοσμίδου ως συνεργάτις στο σκηνοθετικό έργο και στην δραματουργία.
Με τους ίδιους συντελεστές έφτιαξες και τα “10 λεπτά”, την ταινία μικρού μήκους που σκηνοθέτησες και έχει ήδη διαγράψει σπουδαία πορεία με βραβεύσεις σε εγχώρια και διεθνή φεστιβάλ. Πώς αισθάνεστε με την επιτυχία της ταινίας;
Καταρχάς να πω ότι ο Γιώργος Κωνσταντίνου και η Νατάσα Φαίη Κοσμίδου είχαν όντως μια καταπληκτική σχέση στη διάρκεια των προβών του “Γκρην”. Υπήρχε μια σχέση γεμάτη αγάπη και εμπιστοσύνη, πειράγματα και από τις δύο πλευρές, ένα υπέροχο μικροκλίμα σπιρτάδας, εκτίμησης και τρυφερότητας. Αξιοποιώντας αυτή την υπέροχη σχέση μεταξύ τους η οποία είναι αισθητή σε κάθε ανάσα τους στην ταινία, σε κάθε στιγμούλα της ερμηνείας τους έφτιαξα μαζί τους και φυσικά μαζί με τους ανθρώπους της BelleArte Λαμίας μια ταινία χαρούμενη, αισιόδοξη, φωτεινή και ελαφρώς μεταφυσική γυρισμένη εξολοκλήρου σε ένα μαγικό λεωφορείο. Είμαστε όλοι πολύ χαρούμενοι για την επιτυχία της ταινίας στα φεστιβάλ και τις βραβεύσεις αλλά ακόμα πιο χαρούμενοι που όπου κι αν προβάλλεται το κοινό ενθουσιάζεται! Προσωπικά δεν μπορώ να κρύψω την ευγνωμοσύνη μου που αξιώθηκα σε αυτή τη ζωή να σκηνοθετήσω τον σπουδαίο Γιώργο Κωνσταντίνου σε θέατρο και σε σινεμά.
Κάθε Χρόνο Ίδια Μέρα: Πώς είναι η εμπειρία της περιοδείας σε όλη την Ελλάδα; Πώς εισπράττει το κοινό της επαρχίας αυτή τη διαχρονική ιστορία αγάπης;
Σε όλη την Ελλάδα το κοινό αγκαλιάζει την παράσταση και χειροκροτεί με πάθος τους δύο πρωταγωνιστές, την Σοφία Μανωλάκου και τον Πάυλο Λουτσίδη που καταθέτουν δυο πυρετικές ερμηνείες ερμηνεύοντας με μαεστρία τις διαφορετικές φάσεις ενός παράνομου ζευγαριού στη διάρκεια 25 χρόνων σχέσης. Η παράσταση λειτουργεί σαν καθρέφτης. Πάρα πολλοί είναι οι θεατές που μας λένε μετά το τέλος της παράστασης ότι έχουν ζήσει ανάλογες καταστάσεις με αυτές που αποτυπώνονται στην παράσταση, ξεκαρδιστικές ή δραματικές. Είναι μεγάλη χαρά να δουλεύω ξανά με τον Παύλο Λουτσίδη τόσο ως ηθοποιό όσο και ως παραγωγό και συνεχίζουμε παρέα και την άλλη on the road επιτυχία μας “Ο Φίλος μου ο Ντοστογιέφσκι”!!
Στο BlackBox Theatre στα Χανιά, καταπιάστηκες με το “Λι”. Τι σε γοητεύει στον σκοτεινό και θαλασσινό κόσμο του Καββαδιά και πώς μεταφράζεται η “ψίχα” του λόγου του στη σκηνή;
Με τα Χανιά με συνδέει μεγάλη αγάπη καθώς η Μαρία Λεκάκη, ηθοποιός-σκηνοθέτης και θεατροπαιδαγωγός είναι καλή μου φίλη και συνεργάτιδά μου εδώ και χρόνια. Η Μαρία είναι η ψυχή του BlackBox Theatre ενός νέου ζεστού και άμεσου θεατρικού χώρου στον οποίο στήθηκε η παράσταση “Λι” . Το διήγημα του Καββαδία δεν είναι καθόλου σκοτεινό, το αντίθετο θα έλεγα, είναι πολύ ανθρώπινο και τρυφερό. Περιγράφει την ολιγοήμερη συνάντηση του Νίκου Καββαδία με μια μικρή ζητιάνα στο Χογκ Κογκ που δουλεύει ως καθαρίστρια στην καμπίνα του ναυτικού. Μεταξύ τους αναπτύσσεται μια βαθύτατη σχέση, συγγενικής αγάπης θα λέγαμε. Είναι σαν ο Καββαδίας εκείνες τις λίγες μέρες να υιοθέτησε αυτο το μικρό κινεζάκι ή μάλλον σαν να υιοθετήθηκε από αυτό. Το παιδί αυτό ως παιδί της ζητιανιάς γνωρίζει πάρα πολλά που ο Καββαδίας παρά τα 40 του χρόνια αγνοεί. Μαζί με τους ηθοποιούς της παράστασης γεννήθηκε μια πολυ τρυφερή performance με σωματικότητα, τραγούδια και πολύ έντονα τα στοιχεία της μνήμης, της συγκίνησης και της νοσταλγίας.
Μετά από τόσα διαφορετικά project φέτος, υπάρχει ένας κοινός “σπόρος” που ενώνει όλες αυτές τις ιστορίες;
Το κρυφό νήμα που ενώνει όλα αυτά τα project είναι οι αρχές της ομάδας θεάτρου Άναμμα: ένας πολιτικός, φιλοσοφικός, ποιητική και κοσμοαλλαχτικός προσανατολισμός που αναζητά διέξοδο, φωτεινότητα, ανθρώπινη ζεστασιά και αλληλεγγύη μέσα στα αλλεπάλληλα κύματα ζόφου και τρόμου που μας κατακλύζουν από παντού. Σε κάθε μας παράσταση, ταινία, συναυλία, κέιμενο, τραγούδι δράση, θέατρο δρόμου, εφηβικό ή παιδικό θέατρο αυτό που αναζητούμε είναι να εμβαθύνουμε στον άνθρωπο και να βρούμε το χαμένο “συν” της συγκίνησης, της συνύπαρξης, της συντροφικότητας και ενός μαγικού ψυχικού συντονισμού μεταξύ σκηνής και πλατείας.
Φωτογραφίες : Γιώτα Ευφραιμίδου
Κεντρική φωτογραφία: Κωστας Γάκης