Υπάρχουν καλλιτέχνες των οποίων η πορεία δεν μετριέται απλώς σε χρόνια ή επιτυχίες, αλλά στον τρόπο με τον οποίο καταφέρνουν να αγγίζουν την ψυχή μας με απόλυτη ειλικρίνεια. Ο Στέφανος Κορκολής, ένας από τους πιο σπουδαίους σύγχρονους συνθέτες και δεξιοτέχνες του πιάνου, συναντιέται φέτος στη σκηνή της ιστορικής «Μέδουσας» με τον Δημήτρη Μπάση, σε μια σειρά εμφανίσεων που ήδη συζητιούνται όσο λίγες. Με αφορμή αυτή τη μουσική «συνύπαρκση» που γεφυρώνει τη λυρική ευαισθησία με τη δωρική λαϊκή φωνή, ο αγαπημένος δημιουργός ανοίγει την καρδιά του στη Μαρκέλλα Σαράιχα και το travelgirl.gr. Μας μιλά για τη μαγεία της Πλάκας και τις παιδικές του αναμνήσεις από τον Γιώργο Μαρίνο, αποκαλύπτει τα σχέδιά του για τον νέο ολοκληρωμένο δίσκο που ετοιμάζει για τον Δημήτρη Μπάση, ενώ εξομολογείται πώς η παρακαταθήκη του Μίκη Θεοδωράκη εξακολουθεί να φωτίζει κάθε του βήμα. Μια συζήτηση-εξομολόγηση για τη μουσική, το θέατρο, τον αυτοσχεδιασμό και την αξεπέραστη δύναμη της ζωντανής επαφής.
O Στέφανος Κορκολής στο travelgirl.gr: Η μουσική, η «Μέδουσα» των παιδικών του χρόνων και η βαθιά σύνδεση με τον Δημήτρη Μπάση

Συναντιέστε στη σκηνή της ιστορικής «Μέδουσας» με τον Δημήτρη Μπάση. Τι ενώνει τον δικό σας λυρικό και συμφωνικό κόσμο με τη δωρική, λαϊκή φωνή του Δημήτρη;
Πέρα από τη δωρικότητα που πολύ σωστά αναφέρετε, αυτό που με γοητεύει στον Δημήτρη είναι η φυσικότητα με την οποία περνά από το αμιγώς λαϊκό τραγούδι σε άλλα είδη. Έχει μια φωνή με απίστευτη δύναμη και ταυτόχρονα με βαθιά λυρικότητα. Μπορεί να δώσει σε μια φράση όλο το βάρος που χρειάζεται και στην αμέσως επόμενη να τραγουδήσει με μια λεπτότητα που σε ξαφνιάζει. Εκεί νιώθω ότι συναντιόμαστε. Ακόμα κι όταν γράφω για συμφωνική ορχήστρα, σκέφτομαι πώς αναπνέει η μελωδία. Κι ο Δημήτρης έχει αυτό το χάρισμα. Ξέρει να δίνει στη μελωδία την ανάσα της. Για μένα, όμως, όταν γράφω για έναν ερμηνευτή, έχει τεράστια σημασία και ο άνθρωπος στον οποίο εμπιστεύομαι τα τραγούδια μου. Στον Δημήτρη με συγκινεί πολύ το πώς συνυπάρχουν ένα τόσο μεγάλο ταλέντο με τόση ευγένεια, τόσο ήθος και μια ψυχή τόσο αγνή. Αυτά τα στοιχεία με εμπνέουν εξίσου με τη φωνή του. Καμιά φορά, την ώρα που γράφω, πιάνω τον εαυτό μου να λέει «αυτό θέλω να το ακούσω από τον Δημήτρη». Κι αυτή η σκέψη έχει γίνει πια πολύ συγκεκριμένη. Αυτή την περίοδο του γράφω έναν ολόκληρο δίσκο.
Τι συναισθήματα σας γεννά η επιστροφή στην ιστορική «Μέδουσα» και πώς επηρεάζει ο χώρος το πρόγραμμά σας;
Στη «Μέδουσα» με πήγαιναν οι γονείς μου όταν ήμουν έφηβος, για να ακούσουμε τον αείμνηστο Γιώργο Μαρίνο. Θυμάμαι ακόμη πόσο με εντυπωσίαζε ο τρόπος που έστηνε τα προγράμματά του. Χωρούσαν στην ίδια βραδιά το τραγούδι, το θέατρο, η σάτιρα, κι εκείνος μπορούσε να περάσει από το γέλιο στη συγκίνηση μέσα σε μια στιγμή. Σ’ αυτή τη σκηνή εμφανίστηκαν πλάι του η Κατιάνα Μπαλανίκα, ο Βλάσης Μπονάτσος και η Τάνια Τσανακλίδου. Όταν κάθομαι σήμερα στο πιάνο και κοιτάζω προς τα τραπέζια, σκέφτομαι ότι κάποτε καθόμουν κι εγώ εκεί, δίπλα στους γονείς μου. Αυτή η σκέψη με συγκινεί κάθε φορά.
Χαίρομαι πολύ που ο Διονύσης Παναγιωτάκης είχε την έμπνευση να ξαναδώσει ζωή σ’ αυτή την ιστορική μπουάτ της Πλάκας. Η ιστορία της είναι από μόνη της πηγή έμπνευσης. Κι όταν έρχεται η ώρα να παίξουμε, αυτό που μας επηρεάζει πιο άμεσα είναι η μικρή απόσταση από τον κόσμο. Μπορώ να πω δυο λόγια πριν από ένα τραγούδι όπως θα τα έλεγα σε μια παρέα, να παίξω μια εισαγωγή σχεδόν ψιθυριστά και ν’ ακούσω αμέσως πώς μπαίνει η φωνή του Δημήτρη μέσα σ’ αυτή την ησυχία. Αυτή την αμεσότητα τη νιώθουμε όλοι μας, ο Δημήτρης, εγώ και οι συνεργάτες μας. Κι έτσι, όλη αυτή η συγκίνηση που κουβαλάει για μένα ο χώρος βρίσκει αβίαστα τον δρόμο της μέσα στο πρόγραμμα.

Πέρα από τις γνωστές επιτυχίες σας, ποια στιγμή ή διασκευή στο πρόγραμμα ξαφνιάζει περισσότερο το κοινό ή ακόμη κι εσάς τους ίδιους;
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω μία στιγμή, θα ήταν όταν τραγουδάμε με τον Δημήτρη το «Νύχτα, φέρε μου μια νύχτα», ένα ολοκαίνουργιο τραγούδι σε στίχους της εξαιρετικής Ρεβέκκας Ρούσση. Οι ακροατές το ακούνε για πρώτη φορά και, μόλις έρθει για δεύτερη φορά το ρεφρέν, το τραγουδούν όλοι μαζί μας. Λίγες φορές μού έχει συμβεί κάτι τέτοιο στην πορεία μου. Κι είναι μεγάλη η χαρά που νιώθουμε κι οι δυο όταν ακούμε τις φωνές τους να ενώνονται με τις δικές μας. Πριν ακόμη τελειώσει το τραγούδι, νιώθεις πως έχει ήδη γίνει και δικό τους.
Όλα τα τραγούδια, βέβαια, κρύβουν τις δικές τους εκπλήξεις, ακόμη κι εκείνα που έχουμε παίξει πάρα πολλές φορές. Ο αυτοσχεδιασμός είναι αναπόσπαστο κομμάτι της μουσικής μου. Μπορεί, την ώρα που παίζω, να μου έρθει μια άλλη φράση στο πιάνο ή να θελήσω να μείνω λίγο περισσότερο σ’ ένα σημείο. Αυτό που χαίρομαι πολύ σ’ αυτή τη συνεργασία είναι η ευκολία με την οποία ο Δημήτρης και οι μουσικοί μας «πιάνουν αμέσως την ιδέα» και της δίνουν τη δική τους συνέχεια. Κι ύστερα έρχεται η σειρά μου να ακούσω τι μου προτείνουν εκείνοι μέσα από το παίξιμο ή τη φωνή τους. Καμιά φορά αρκεί μια τέτοια φράση για ν’ ακούσουμε κι εμείς ένα γνώριμο τραγούδι αλλιώς, σαν να το ανακαλύπτουμε ξανά εκείνη τη βραδιά.
Διαβάστε επίσης: Στέφανος Κορκολής & Δημήτρης Μπάσης στη «Μέδουσα»
Πώς στήνεται ένα πρόγραμμα όπου συνυπάρχουν οι δικές σας μπαλάντες, τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη και τα λαϊκά τραγούδια του Δημήτρη Μπάση;
Η ισορροπία του προγράμματος ξεκινά από τους ανθρώπους που μας συνδέουν. Κι ο Δημήτρης κι εγώ είχαμε την τύχη να βρεθούμε πολύ κοντά στον Μίκη Θεοδωράκη, τον οικουμενικό μας συνθέτη. Μας δένει επίσης η σχέση που είχαμε με τον αείμνηστο Δημήτρη Μητροπάνο και με τον θείο μου, τον Μίμη Πλέσσα. Όταν μιλάμε γι’ αυτούς, μιλάμε για μουσικές που αγαπήσαμε και για ανθρώπους που γνωρίσαμε από κοντά. Κι αυτό έχει τη σημασία του όταν ερχόμαστε να διαλέξουμε τι θέλουμε να τραγουδήσουμε μαζί.
Έτσι, μια δική μου μπαλάντα μπορεί να δώσει τη θέση της σ’ ένα αυθεντικό λαϊκό τραγούδι του Δημήτρη, κι από κει να περάσουμε στον Μίκη. Αλλάζει το μουσικό ιδίωμα, όμως το πέρασμα μας βγαίνει φυσικά. Κάθε τραγούδι έχει χώρο να ακουστεί με τον δικό του χαρακτήρα και να αφήσει κάτι από τη συγκίνησή του στο επόμενο. Κι επειδή οι κοινές μας αγάπες απλώνονται σε πολλά διαφορετικά είδη, μπορούμε μέσα στην ίδια βραδιά να πάμε από τη λυρικότητα μιας μπαλάντας στη δύναμη του λαϊκού τραγουδιού και να νιώθουμε, σε κάθε σημείο, ότι μιλάμε για κάτι δικό μας.
Σ’ αυτή τη μουσική συνάντηση έχουμε τη χαρά να είναι μαζί μας η Αντωνία Καούρη, μια εξαιρετική τραγουδοποιός και ερμηνεύτρια, που φέρνει στη βραδιά τη δική της μουσική ματιά. Και βέβαια, μεγάλο μέρος της ισορροπίας του προγράμματος το οφείλουμε στην εξαιρετική ορχήστρα που μας συνοδεύει. Οι μουσικοί μας περνούν με μεγάλη φυσικότητα από το ένα ύφος στο άλλο και ξέρουν πότε να δώσουν χώρο στη φωνή, πότε να στηρίξουν μια πιο λιτή στιγμή και πότε να πάρουν οι ίδιοι τον πρώτο λόγο.

Έχετε περάσει από την ποπ, τις διεθνείς συμφωνικές ορχήστρες και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη. Σε ποια καλλιτεχνική φάση νιώθετε ότι βρίσκεστε σήμερα; Τι αναζητάτε πλέον όταν κάθεστε στο πιάνο;
Αυτόν τον καιρό με γοητεύει ιδιαίτερα η σχέση της μουσικής με την εικόνα, είτε γράφω για το θέατρο είτε για την τηλεόραση. Όταν κάθομαι στο πιάνο, προσπαθώ να μπω στον κόσμο του κάθε ήρωα. Αναζητώ μια μελωδία που να έχει κάτι από τον χαρακτήρα του, που να μπορεί να αλλάζει καθώς αλλάζει κι εκείνος και, κάποια στιγμή, να εκφράζει όσα μένουν ανείπωτα. Αυτό είναι που με συναρπάζει περισσότερο όταν γράφω για μια ιστορία. Πρόσφατα έγραψα τη μουσική για δύο εμβληματικά έργα. Την «Άννα Καρένινα» σκηνοθέτησε ο Πέτρος Ζούλιας, με τη Λένα Παπαληγούρα στον ομώνυμο ρόλο, και τον «Βυσσινόκηπο» η Σοφία Σπυράτου, με την Κάτια Δανδουλάκη. Χαίρομαι επίσης που παίζεται ξανά ο «Μικρός Πρίγκιπας» της Κάρμεν Ρουγγέρη και της Χριστίνας Κουλουμπή, για τον οποίο έχω γράψει τη μουσική. Στην τηλεόραση, έγραψα τραγούδια για τη σειρά «Δύο Μαύρα Πουκάμισα», που προβάλλεται στο MEGA. Αν και το να γράφω τραγούδια εξακολουθεί να με γοητεύει, αυτή την περίοδο δίνω προτεραιότητα στην ορχηστρική μουσική. Με ενδιαφέρει πολύ πώς ένα θέμα που γεννιέται στο πιάνο μπορεί να αποκτήσει άλλη έκφραση καθώς περνά στην ορχήστρα, κρατώντας μέσα του κάτι από τον ήρωα που μου το ενέπνευσε.
Έπειτα από τόσες δεκαετίες πάνω στη σκηνή, εξακολουθεί να σας εκπλήσσει το πιάνο; Υπάρχουν βραδιές που ανακαλύπτετε κάτι καινούργιο σ’ ένα κομμάτι που έχετε παίξει χιλιάδες φορές;
Βεβαίως, και μου συμβαίνει συχνά. Όπως είπα και πριν, ο αυτοσχεδιασμός είναι αναπόσπαστο κομμάτι του τρόπου που παίζω. Μπορεί να βρίσκομαι στη μέση ενός δικού μου έργου που έχω παίξει αμέτρητες φορές και ξαφνικά τα χέρια μου να πάνε κάπου αλλού. Ακούω μια φράση που δεν είχα φανταστεί μέχρι εκείνη τη στιγμή και την ακολουθώ. Κάποιες φορές, αυτή η φράση γίνεται η αρχή ενός καινούργιου έργου. Πολλές από αυτές τις ιδέες τις χρωστάω στον κόσμο. Νιώθω την αγάπη του ακόμη και στην ησυχία με την οποία με ακούει. Κι αυτή η αγάπη περνάει στον τρόπο που παίζω. Μου δίνει την ελευθερία να αφεθώ λίγο περισσότερο, να εμπιστευτώ μια ιδέα την ώρα που γεννιέται και να δω πού θα με πάει. Γι’ αυτό φροντίζω πάντα, με κάποιον τρόπο, να ηχογραφώ τις παραστάσεις μου. Όταν ξανακούω αργότερα μια φράση που γεννήθηκε στον αυτοσχεδιασμό, καμιά φορά θέλω να καθίσω πάλι στο πιάνο και να τη συνεχίσω. Κι έχει κάτι πολύ όμορφο αυτό. Από την αγάπη που μου έδωσε ο κόσμος εκείνο το βράδυ μπορεί να γεννηθεί μια μουσική που κάποια μέρα θα παίξω πάλι γι’ αυτόν.

Η σχέση σας με τον Μίκη Θεοδωράκη υπήρξε καθοριστική. Πώς κουβαλάτε αυτή την πνευματική και μουσική κληρονομιά στις σημερινές σας ζωντανές εμφανίσεις;
Ο Μίκης ήταν ο άνθρωπος που δίπλα του ένιωσα πως μάθαινα από την αρχή τη μουσική και τη ζωή. Λέω «ήταν» και μου βγαίνει αμέσως να πω «είναι», γιατί η παρουσία του με συνοδεύει ακόμη. Τη νιώθω στη σκηνή, στο πιάνο, αλλά και σε στιγμές της καθημερινής μου ζωής, στον τρόπο που σκέφτομαι και στον τρόπο που στέκομαι απέναντι στους ανθρώπους. Κάθε φορά που παίζω ένα έργο του, νιώθω ξανά την ευθύνη και τη χαρά που έχει το να μοιράζεσαι αυτή τη μουσική. Περνάει από τον στίχο και τη μελωδία στους ανθρώπους, κι ο καθένας βρίσκει μέσα της κάτι από τη δική του ζωή. Ίσως γι’ αυτό, όταν παίζω Μίκη και ακούω τον κόσμο να τραγουδά, αισθάνομαι τόσο έντονα πως είναι κι εκείνος εκεί.
Βλέπετε νέα παιδιά να τραγουδούν κομμάτια που γράφτηκαν πριν γεννηθούν; Πώς εξηγείτε αυτή τη διαχρονικότητα σε μια εποχή γρήγορης κατανάλωσης της μουσικής;
Δεν σας κρύβω πως με συγκινεί αφάνταστα να βλέπω από τη σκηνή ένα νέο παιδί να τραγουδάει κάτι που έγραψα πριν καν γεννηθεί. Εγώ θυμάμαι τη στιγμή της ζωής μου από την οποία βγήκε εκείνο το τραγούδι. Εκείνο το παιδί το τραγουδάει έχοντας στο μυαλό του κάτι από τη δική του ζωή. Και με συγκινεί η σκέψη πως η ίδια μελωδία μπορεί να χωρέσει δύο τόσο διαφορετικές στιγμές. Για μένα, χρειάζεται χρόνος για να καταλάβεις τι θέση βρήκε ένα τραγούδι στη ζωή των ανθρώπων. Σήμερα μπορεί να ακουστεί παντού μέσα σε μια μέρα. Το αν θα το πάρει μαζί της η επόμενη γενιά το μαθαίνεις χρόνια αργότερα. Κι όταν συμβαίνει αυτό, σκέφτομαι πως κάτι αληθινό θα ήθελε να πει εκείνο το τραγούδι όταν γράφτηκε, για να έχει ακόμη κάτι να πει σ’ έναν άνθρωπο που το συναντά σήμερα.

Στην εποχή του streaming και της ψηφιακής εικόνας, τι ρόλο παίζει η ζωντανή επαφή του καλλιτέχνη με τον κόσμο σ’ έναν κλειστό χώρο;
Προσπαθώ πάντα να κρατάω «ζεστή» την επαφή μου με τον κόσμο. Κι ευτυχώς υπάρχουν ακόμη μουσικές σκηνές σαν τη «Μέδουσα», όπου αυτή η επαφή αποκτά μια αμεσότητα που έχει μεγάλη σημασία για μένα. Μπορώ, την ώρα που παίζω, να κοιτάξω στα μάτια έναν άνθρωπο που ήρθε να με τιμήσει με την παρουσία του. Κι όταν βλέπω στο βλέμμα του ότι αυτό που παίζω τον αγγίζει, παίρνω κι εγώ κάτι από εκείνον. Αυτό μπορεί να αλλάξει ακόμη και τον τρόπο που θα παίξω την επόμενη φράση. Το streaming δίνει σ’ ένα τραγούδι τη δυνατότητα να φτάσει παντού. Με απασχολεί, βέβαια, το πώς χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στη μουσική δημιουργία και πιστεύω πως χρειάζεται ένα σαφές πλαίσιο. Στη ζωντανή εμφάνιση αυτό που έχει αξία για μένα είναι ότι μοιράζομαι τον ίδιο χώρο και την ίδια στιγμή με τους ανθρώπους που με ακούνε. Κι όταν συναντιούνται τα βλέμματά μας, νιώθω πόσο άμεσα μπορεί να επικοινωνήσει μαζί τους η μουσική.
Μετά τις εμφανίσεις στη «Μέδουσα», τι ετοιμάζετε για το επόμενο διάστημα;
Αυτή την περίοδο έχω επικεντρωθεί στον δίσκο που γράφω για τον Δημήτρη Μπάση και στα τραγούδια για τη σειρά «Δύο Μαύρα Πουκάμισα». Από κει και πέρα, έχω πολλές ιδέες για συμφωνικά έργα και για μιούζικαλ. Είχα τη χαρά να γράψω μουσική για μιούζικαλ και πρόσφατα. Είναι κάτι που λατρεύω να κάνω.
